{"id":69133,"date":"2026-03-05T10:31:44","date_gmt":"2026-03-05T09:31:44","guid":{"rendered":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/?p=69133"},"modified":"2026-03-05T10:31:44","modified_gmt":"2026-03-05T09:31:44","slug":"tunisie-comme-hub-commercial-vers-lafrique-subsaharienne-apres-la-zlecaf","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/magazine\/sous-le-zoom\/tunisie-comme-hub-commercial-vers-lafrique-subsaharienne-apres-la-zlecaf\/","title":{"rendered":"Tunisie comme hub commercial vers l\u2019Afrique subsaharienne apr\u00e8s la ZLECAF"},"content":{"rendered":"<h2 data-start=\"364\" data-end=\"418\">Contexte : \u00e9changes Tunisie \u2013 Afrique subsaharienne<\/h2>\n<p data-start=\"420\" data-end=\"739\">La Tunisie exporte vers l\u2019Afrique subsaharienne <strong data-start=\"468\" data-end=\"524\">plus de 1,6\u202fmilliard de dinars (MD) de biens en 2024<\/strong>, g\u00e9n\u00e9rant <strong data-start=\"535\" data-end=\"579\">environ 1,3\u202fMD de recettes d\u2019exportation<\/strong>, selon le PDG du Centre de promotion des exportations (CEPEX). Le solde reste exc\u00e9dentaire pour la Tunisie dans ces flux.<\/p>\n<p data-start=\"741\" data-end=\"757\">Points directs :<\/p>\n<ul data-start=\"759\" data-end=\"1240\">\n<li data-start=\"759\" data-end=\"866\">\n<p data-start=\"761\" data-end=\"866\">Exportations tunisiennes vers subsaharienne \u2248 <strong data-start=\"807\" data-end=\"817\">1,3\u202fMD<\/strong> en 2024.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"867\" data-end=\"970\">\n<p data-start=\"869\" data-end=\"970\">\u00c9changes totaux Tunisie \u2013 subsaharienne \u2248 <strong data-start=\"911\" data-end=\"921\">1,6\u202fMD<\/strong> en 2024.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"971\" data-end=\"1091\">\n<p data-start=\"973\" data-end=\"1091\">Exportations subsahariennes \u2248 <strong data-start=\"1003\" data-end=\"1012\">3,5\u202f%<\/strong> du total des exportations tunisiennes.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1092\" data-end=\"1240\">\n<p data-start=\"1094\" data-end=\"1240\">S\u00e9n\u00e9gal, C\u00f4te d\u2019Ivoire, Cameroun, Guin\u00e9e, Gabon\u2026 sont des march\u00e9s significatifs pour les produits tunisiens.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"1242\" data-end=\"1444\">Ces donn\u00e9es montrent une pr\u00e9sence r\u00e9elle, mais <strong data-start=\"1289\" data-end=\"1315\">relativement marginale<\/strong> compar\u00e9e aux march\u00e9s europ\u00e9ens qui dominent les destinations des exportations tunisiennes.<\/p>\n<h2 data-start=\"1451\" data-end=\"1501\">ZLECAF expliqu\u00e9 \u2013 m\u00e9canismes et impact pratique<\/h2>\n<p data-start=\"1503\" data-end=\"1779\">La Zone de libre\u2011\u00e9change continentale africaine (ZLECAF ou AfCFTA) a pour objectif la <strong data-start=\"1589\" data-end=\"1687\">r\u00e9duction progressive des droits de douane jusqu\u2019\u00e0 ~90\u202f% sur l\u2019essentiel des lignes tarifaires<\/strong>, facilitant l\u2019acc\u00e8s r\u00e9ciproque aux march\u00e9s africains.<\/p>\n<p data-start=\"1781\" data-end=\"1800\">Points techniques :<\/p>\n<ul data-start=\"1802\" data-end=\"2243\">\n<li data-start=\"1802\" data-end=\"1957\">\n<p data-start=\"1804\" data-end=\"1957\">R\u00e9duction tarifaire programm\u00e9e sur 5\u202fans, jusqu\u2019\u00e0 suppression de droits de douane sur 90\u202f% des produits \u00e9chang\u00e9s.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1958\" data-end=\"2103\">\n<p data-start=\"1960\" data-end=\"2103\">Plus de <strong data-start=\"1968\" data-end=\"1997\">270 certificats d\u2019origine<\/strong> d\u00e9livr\u00e9s \u00e0 des entreprises tunisiennes pour profiter de l\u2019accord.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2104\" data-end=\"2243\">\n<p data-start=\"2106\" data-end=\"2243\">Tunisie participe au <em data-start=\"2127\" data-end=\"2159\">AfCFTA Guided Trade Initiative<\/em> pour fluidifier les proc\u00e9dures d\u2019exportation.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"2245\" data-end=\"2462\">Effet imm\u00e9diat : exportations tunisiennes vers l\u2019Afrique augmentent, et le d\u00e9ficit avec les pays AfCFTA <strong data-start=\"2349\" data-end=\"2395\">a diminu\u00e9 de 35\u202f% au premier semestre 2025<\/strong> \u00e0 ~599\u202fmillions de dinars.<\/p>\n<h2 data-start=\"2469\" data-end=\"2517\">Chiffres cl\u00e9s \u2013 preuves et tendances r\u00e9centes<\/h2>\n<div class=\"TyagGW_tableContainer\">\n<div class=\"group TyagGW_tableWrapper flex flex-col-reverse w-fit\" tabindex=\"-1\">\n<table class=\"w-fit min-w-(--thread-content-width)\" data-start=\"2519\" data-end=\"3193\">\n<thead data-start=\"2519\" data-end=\"2559\">\n<tr data-start=\"2519\" data-end=\"2559\">\n<th class=\"\" data-start=\"2519\" data-end=\"2532\" data-col-size=\"md\">Indicateur<\/th>\n<th class=\"\" data-start=\"2532\" data-end=\"2549\" data-col-size=\"sm\">Valeur (ann\u00e9e)<\/th>\n<th class=\"\" data-start=\"2549\" data-end=\"2559\" data-col-size=\"sm\">Source<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody data-start=\"2601\" data-end=\"3193\">\n<tr data-start=\"2601\" data-end=\"2705\">\n<td data-start=\"2601\" data-end=\"2644\" data-col-size=\"md\">\u00c9changes Tunisie \u2013 Afrique subsaharienne<\/td>\n<td data-start=\"2644\" data-end=\"2662\" data-col-size=\"sm\">\u2248 1,6\u202fMD (2024)<\/td>\n<td data-start=\"2662\" data-end=\"2705\" data-col-size=\"sm\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"2706\" data-end=\"2813\">\n<td data-start=\"2706\" data-end=\"2752\" data-col-size=\"md\">Exportations tunisiennes vers subsaharienne<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"2752\" data-end=\"2770\">\u2248 1,3\u202fMD (2024)<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"2770\" data-end=\"2813\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"2814\" data-end=\"2898\">\n<td data-start=\"2814\" data-end=\"2846\" data-col-size=\"md\">Part des exportations totales<\/td>\n<td data-start=\"2846\" data-end=\"2855\" data-col-size=\"sm\">~3,5\u202f%<\/td>\n<td data-start=\"2855\" data-end=\"2898\" data-col-size=\"sm\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"2899\" data-end=\"2999\">\n<td data-start=\"2899\" data-end=\"2946\" data-col-size=\"md\">Potentiel inexploit\u00e9 d\u2019export vers la r\u00e9gion<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"2946\" data-end=\"2956\">~520\u202fM$<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"2956\" data-end=\"2999\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"3000\" data-end=\"3089\">\n<td data-start=\"3000\" data-end=\"3037\" data-col-size=\"md\">Croissance moyenne export annuelle<\/td>\n<td data-start=\"3037\" data-end=\"3046\" data-col-size=\"sm\">~9,7\u202f%<\/td>\n<td data-start=\"3046\" data-end=\"3089\" data-col-size=\"sm\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr data-start=\"3090\" data-end=\"3193\">\n<td data-start=\"3090\" data-end=\"3137\" data-col-size=\"md\">D\u00e9ficit commercial avec AfCFTA (sem. 1\u202f2025)<\/td>\n<td data-start=\"3137\" data-end=\"3150\" data-col-size=\"sm\">\u2248 599\u202fM\u202fDT<\/td>\n<td data-col-size=\"sm\" data-start=\"3150\" data-end=\"3193\"><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2 data-start=\"3200\" data-end=\"3262\">Initiatives institutionnelles &amp; programmes d\u2019accompagnement<\/h2>\n<p data-start=\"3264\" data-end=\"3288\">Mesures et plateformes :<\/p>\n<ul data-start=\"3290\" data-end=\"3746\">\n<li data-start=\"3290\" data-end=\"3423\">\n<p data-start=\"3292\" data-end=\"3423\"><strong data-start=\"3292\" data-end=\"3315\">AfCFTA Guided Trade<\/strong> : support logistique et certificats pour entreprises tunisiennes.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"3424\" data-end=\"3599\">\n<p data-start=\"3426\" data-end=\"3599\"><strong data-start=\"3426\" data-end=\"3469\">Africa Business Partnership Days (ABPD)<\/strong> : forum organis\u00e9 pour rapprocher investisseurs et entreprises des march\u00e9s subsahariens.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"3600\" data-end=\"3746\">\n<p data-start=\"3602\" data-end=\"3746\">Missions commerciales coordonn\u00e9es par CEPEX r\u00e9unissent entreprises tunisiennes et partenaires africains.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"3748\" data-end=\"3936\">R\u00e9sultat : des dizaines de soci\u00e9t\u00e9s tunisiennes ont effectu\u00e9 des transactions export sous le r\u00e9gime AfCFTA, am\u00e9liorant leur comp\u00e9titivit\u00e9 tarifaire.<\/p>\n<h2 data-start=\"3943\" data-end=\"3984\">Points de blocage &amp; risques \u00e0 adresser<\/h2>\n<p data-start=\"3986\" data-end=\"4033\">Forces r\u00e9elles mais contraintes identifiables :<\/p>\n<ul data-start=\"4035\" data-end=\"4464\">\n<li data-start=\"4035\" data-end=\"4186\">\n<p data-start=\"4037\" data-end=\"4186\"><strong data-start=\"4037\" data-end=\"4070\">Faible part de march\u00e9 globale<\/strong> : subsaharienne repr\u00e9sente une fraction modeste des exportations totales.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"4187\" data-end=\"4319\">\n<p data-start=\"4189\" data-end=\"4319\">Obstacles logistiques persistants (co\u00fbts, infrastructures, pr\u00e9visibilit\u00e9 de la demande).<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"4320\" data-end=\"4464\">\n<p data-start=\"4322\" data-end=\"4464\">Orientation historique vers l\u2019Union europ\u00e9enne, avec plus de 70\u202f% des exportations dirig\u00e9es vers l\u2019UE.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"4466\" data-end=\"4571\">Ces frictions p\u00e8sent sur l\u2019acc\u00e9l\u00e9ration du r\u00f4le de hub r\u00e9gional malgr\u00e9 l\u2019ouverture offerte par la ZLECAF.<\/p>\n<h2 data-start=\"4578\" data-end=\"4609\">Opportunit\u00e9s post-ZLECAF pour les exportateurs<\/h2>\n<h3 data-start=\"4611\" data-end=\"4633\">Diagnostic factuel<\/h3>\n<ul data-start=\"4635\" data-end=\"5137\">\n<li data-start=\"4635\" data-end=\"4828\">\n<p data-start=\"4637\" data-end=\"4828\">Le cadre institutionnel existe, et la <strong data-start=\"4675\" data-end=\"4734\">ZLECAF a d\u00e9j\u00e0 commenc\u00e9 \u00e0 produire des effets mesurables<\/strong> (augmentation des exportations, baisse du d\u00e9ficit).<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"4829\" data-end=\"4969\">\n<p data-start=\"4831\" data-end=\"4969\">Le <strong data-start=\"4834\" data-end=\"4870\">potentiel inexploit\u00e9 reste \u00e9lev\u00e9<\/strong> (~520\u202fM$), indiquant des marges de croissance concr\u00e8tes.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"4970\" data-end=\"5137\">\n<p data-start=\"4972\" data-end=\"5137\">La position tunisienne reste encore <strong data-start=\"5008\" data-end=\"5019\">modeste<\/strong> par rapport \u00e0 la taille du march\u00e9 africain et aux volumes export\u00e9s vers l\u2019UE.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 data-start=\"5139\" data-end=\"5168\">Recommandations concr\u00e8tes<\/h3>\n<ul data-start=\"5170\" data-end=\"5570\">\n<li data-start=\"5170\" data-end=\"5311\">\n<p data-start=\"5172\" data-end=\"5311\">Renforcer <strong data-start=\"5182\" data-end=\"5213\">infrastructures logistiques<\/strong> (ports, transport routier\/ferroviaire) pour r\u00e9duire les co\u00fbts d\u2019acc\u00e8s aux march\u00e9s subsahariens.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"5312\" data-end=\"5445\">\n<p data-start=\"5314\" data-end=\"5445\">Soutenir <strong data-start=\"5323\" data-end=\"5361\">int\u00e9gration industrielle r\u00e9gionale<\/strong> (joint\u2011ventures, cha\u00eenes de valeur m\u00eal\u00e9es) plut\u00f4t que ventes isol\u00e9es de produits.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"5446\" data-end=\"5570\">\n<p data-start=\"5448\" data-end=\"5570\">Acc\u00e9l\u00e9rer <strong data-start=\"5458\" data-end=\"5509\">certification et accompagnement des entreprises<\/strong> pour faire du r\u00e9gime AfCFTA un avantage comp\u00e9titif tangible.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Contexte : \u00e9changes Tunisie \u2013 Afrique subsaharienne La Tunisie exporte vers l\u2019Afrique subsaharienne plus de 1,6\u202fmilliard de dinars (MD) de biens en 2024, g\u00e9n\u00e9rant environ 1,3\u202fMD de recettes d\u2019exportation, selon le PDG du Centre de promotion des exportations (CEPEX). Le solde reste exc\u00e9dentaire pour la Tunisie dans ces flux. Points directs : Exportations tunisiennes vers [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":69136,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"Tunisie comme hub commercial vers l\u2019Afrique subsaharienne apr\u00e8s la ZLECAF","_seopress_titles_desc":"Tunisie ZLECAF Afrique subsaharienne commerce ext\u00e9rieur exportations tunisiennes opportunit\u00e9s post ZLECAF strat\u00e9gie export","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[74],"tags":[],"class_list":{"0":"post-69133","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-sous-le-zoom"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69133","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=69133"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69133\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/69136"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=69133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=69133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=69133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}