{"id":69052,"date":"2026-03-03T09:26:10","date_gmt":"2026-03-03T08:26:10","guid":{"rendered":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/?p=69052"},"modified":"2026-03-03T09:26:10","modified_gmt":"2026-03-03T08:26:10","slug":"un-parcours-scolaire-en-tunisie-peut-depasser-120-000-dinars","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/magazine\/sous-le-zoom\/un-parcours-scolaire-en-tunisie-peut-depasser-120-000-dinars\/","title":{"rendered":"Un parcours scolaire en Tunisie peut d\u00e9passer 120 000 dinars"},"content":{"rendered":"<p data-start=\"101\" data-end=\"204\">Le chiffre choque.<br data-start=\"119\" data-end=\"122\" \/>120 000 dinars pour financer les \u00e9tudes en Tunisie du primaire jusqu\u2019\u00e0 la licence.<\/p>\n<p data-start=\"206\" data-end=\"320\">Ce n\u2019est pas un tarif officiel.<br data-start=\"237\" data-end=\"240\" \/>Ce n\u2019est pas un montant publi\u00e9 par l\u2019\u00c9tat.<br data-start=\"282\" data-end=\"285\" \/>Mais ce n\u2019est pas absurde non plus.<\/p>\n<p data-start=\"322\" data-end=\"368\">Tout d\u00e9pend de ce que l\u2019on met dans le calcul.<\/p>\n<h2 data-start=\"375\" data-end=\"441\">Les frais scolaires en Tunisie : presque gratuits\u2026 en apparence<\/h2>\n<p data-start=\"443\" data-end=\"608\">Dans le syst\u00e8me public, l\u2019enseignement est massivement subventionn\u00e9 par le <strong data-start=\"518\" data-end=\"559\"><span class=\"hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline\"><span class=\"whitespace-normal\">Minist\u00e8re de l\u2019\u00c9ducation<\/span><\/span><\/strong> et le <strong data-start=\"566\" data-end=\"607\"><span class=\"hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline\"><span class=\"whitespace-normal\">Minist\u00e8re de l\u2019Enseignement Sup\u00e9rieur<\/span><\/span><\/strong>.<\/p>\n<p data-start=\"610\" data-end=\"624\">Concr\u00e8tement :<\/p>\n<ul data-start=\"626\" data-end=\"774\">\n<li data-start=\"626\" data-end=\"667\">\n<p data-start=\"628\" data-end=\"667\">Frais d\u2019inscription annuels : faibles<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"668\" data-end=\"719\">\n<p data-start=\"670\" data-end=\"719\">Scolarit\u00e9 publique : prise en charge par l\u2019\u00c9tat<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"720\" data-end=\"774\">\n<p data-start=\"722\" data-end=\"774\">Universit\u00e9 publique : frais administratifs limit\u00e9s<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"776\" data-end=\"841\">Sur le papier, le co\u00fbt des \u00e9tudes en Tunisie semble donc minimal.<\/p>\n<p data-start=\"843\" data-end=\"875\">Mais le vrai sujet n\u2019est pas l\u00e0.<\/p>\n<h2 data-start=\"882\" data-end=\"927\">Le co\u00fbt r\u00e9el pour les familles tunisiennes<\/h2>\n<p data-start=\"929\" data-end=\"1003\">Les d\u00e9penses ne sont pas dans l\u2019inscription. Elles sont dans le quotidien.<\/p>\n<p data-start=\"1005\" data-end=\"1086\">Selon des estimations relay\u00e9es par le <strong data-start=\"1043\" data-end=\"1084\"><span class=\"hover:entity-accent entity-underline inline cursor-pointer align-baseline\"><span class=\"whitespace-normal\">Forum Tunisien pour les Droits \u00c9conomiques et Sociaux<\/span><\/span><\/strong> :<\/p>\n<ul data-start=\"1088\" data-end=\"1173\">\n<li data-start=\"1088\" data-end=\"1129\">\n<p data-start=\"1090\" data-end=\"1129\">Primaire : environ <strong data-start=\"1109\" data-end=\"1129\">1 470 TND par an<\/strong><\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1130\" data-end=\"1173\">\n<p data-start=\"1132\" data-end=\"1173\">Secondaire : environ <strong data-start=\"1153\" data-end=\"1173\">3 249 TND par an<\/strong><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"1175\" data-end=\"1198\">Ces montants incluent :<\/p>\n<ul data-start=\"1200\" data-end=\"1283\">\n<li data-start=\"1200\" data-end=\"1225\">\n<p data-start=\"1202\" data-end=\"1225\">Fournitures scolaires<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1226\" data-end=\"1239\">\n<p data-start=\"1228\" data-end=\"1239\">Transport<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1240\" data-end=\"1260\">\n<p data-start=\"1242\" data-end=\"1260\">D\u00e9penses annexes<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1261\" data-end=\"1283\">\n<p data-start=\"1263\" data-end=\"1283\">Activit\u00e9s diverses<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"1285\" data-end=\"1346\">Sur 13 ann\u00e9es (primaire + coll\u00e8ge + lyc\u00e9e), on d\u00e9passe d\u00e9j\u00e0 :<\/p>\n<p data-start=\"1348\" data-end=\"1388\"><strong data-start=\"1348\" data-end=\"1370\">30 000 TND cumul\u00e9s<\/strong>, sans universit\u00e9.<\/p>\n<h2 data-start=\"1395\" data-end=\"1459\">Le poste qui fait exploser le budget : les cours particuliers<\/h2>\n<p data-start=\"1461\" data-end=\"1514\">Le march\u00e9 des cours particuliers en Tunisie d\u00e9passe :<\/p>\n<ul data-start=\"1516\" data-end=\"1551\">\n<li data-start=\"1516\" data-end=\"1551\">\n<p data-start=\"1518\" data-end=\"1551\"><strong data-start=\"1518\" data-end=\"1551\">1,4 milliard de dinars par an<\/strong><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"1553\" data-end=\"1618\">Dans les classes d\u2019examen (9e, Bac), une famille peut consacrer :<\/p>\n<ul data-start=\"1620\" data-end=\"1697\">\n<li data-start=\"1620\" data-end=\"1648\">\n<p data-start=\"1622\" data-end=\"1648\">1 000 \u00e0 3 000 TND par an<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1649\" data-end=\"1697\">\n<p data-start=\"1651\" data-end=\"1697\">parfois plus dans les fili\u00e8res scientifiques<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"1699\" data-end=\"1757\">Sur plusieurs ann\u00e9es strat\u00e9giques, cela peut repr\u00e9senter :<\/p>\n<p data-start=\"1759\" data-end=\"1798\"><strong data-start=\"1759\" data-end=\"1798\">10 000 \u00e0 20 000 TND suppl\u00e9mentaires<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"1800\" data-end=\"1831\">Et on parle toujours du public.<\/p>\n<h2 data-start=\"1838\" data-end=\"1882\">Universit\u00e9 : l\u00e0 o\u00f9 la trajectoire diverge<\/h2>\n<h3 data-start=\"1884\" data-end=\"1915\">Cas 1 : Universit\u00e9 publique<\/h3>\n<p data-start=\"1917\" data-end=\"1978\">Les frais restent faibles.<br data-start=\"1943\" data-end=\"1946\" \/>Mais le co\u00fbt de vie change tout.<\/p>\n<p data-start=\"1980\" data-end=\"2023\">Si l\u2019\u00e9tudiant quitte le domicile familial :<\/p>\n<ul data-start=\"2025\" data-end=\"2127\">\n<li data-start=\"2025\" data-end=\"2062\">\n<p data-start=\"2027\" data-end=\"2062\">Logement : 200 \u00e0 800 TND par mois<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2063\" data-end=\"2102\">\n<p data-start=\"2065\" data-end=\"2102\">Nourriture : 200 \u00e0 400 TND par mois<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2103\" data-end=\"2127\">\n<p data-start=\"2105\" data-end=\"2127\">Transport : variable<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"2129\" data-end=\"2151\">Sur 3 ans de licence :<\/p>\n<ul data-start=\"2153\" data-end=\"2203\">\n<li data-start=\"2153\" data-end=\"2203\">\n<p data-start=\"2155\" data-end=\"2203\">25 000 \u00e0 40 000 TND possibles en d\u00e9penses de vie<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 data-start=\"2205\" data-end=\"2234\">Cas 2 : Universit\u00e9 priv\u00e9e<\/h3>\n<p data-start=\"2236\" data-end=\"2276\">Ici, les frais sont directs et assum\u00e9s :<\/p>\n<ul data-start=\"2278\" data-end=\"2352\">\n<li data-start=\"2278\" data-end=\"2307\">\n<p data-start=\"2280\" data-end=\"2307\">5 000 \u00e0 15 000 TND par an<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2308\" data-end=\"2352\">\n<p data-start=\"2310\" data-end=\"2352\">soit 15 000 \u00e0 45 000 TND sur une licence<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"2354\" data-end=\"2408\">Ajoutez le co\u00fbt de vie, et le total grimpe rapidement.<\/p>\n<h2 data-start=\"2415\" data-end=\"2448\">Simulation r\u00e9aliste sur 15 ans<\/h2>\n<p data-start=\"2450\" data-end=\"2489\">Prenons un sc\u00e9nario moyen, sans exc\u00e8s :<\/p>\n<ul data-start=\"2491\" data-end=\"2665\">\n<li data-start=\"2491\" data-end=\"2530\">\n<p data-start=\"2493\" data-end=\"2530\">Primaire + secondaire : ~31 500 TND<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2531\" data-end=\"2575\">\n<p data-start=\"2533\" data-end=\"2575\">Cours particuliers cumul\u00e9s : ~15 000 TND<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2576\" data-end=\"2619\">\n<p data-start=\"2578\" data-end=\"2619\">Co\u00fbt de vie universitaire : ~35 000 TND<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2620\" data-end=\"2665\">\n<p data-start=\"2622\" data-end=\"2665\">Divers, inflation, impr\u00e9vus : ~15 000 TND<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"2667\" data-end=\"2710\">Total possible :<br data-start=\"2683\" data-end=\"2686\" \/><strong data-start=\"2686\" data-end=\"2710\">96 000 \u00e0 120 000 TND<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"2712\" data-end=\"2780\">Dans un parcours priv\u00e9 ou urbain co\u00fbteux, on peut d\u00e9passer ce seuil.<\/p>\n<h2 data-start=\"2787\" data-end=\"2831\">Ce que signifie vraiment \u201c120 000 dinars\u201d<\/h2>\n<p data-start=\"2833\" data-end=\"2847\">Ce n\u2019est pas :<\/p>\n<ul data-start=\"2849\" data-end=\"2930\">\n<li data-start=\"2849\" data-end=\"2879\">\n<p data-start=\"2851\" data-end=\"2879\">un tarif impos\u00e9 par l\u2019\u00c9tat<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2880\" data-end=\"2930\">\n<p data-start=\"2882\" data-end=\"2930\">un chiffre officiel publi\u00e9 par le gouvernement<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"2932\" data-end=\"2939\">C\u2019est :<\/p>\n<ul data-start=\"2941\" data-end=\"3105\">\n<li data-start=\"2941\" data-end=\"3006\">\n<p data-start=\"2943\" data-end=\"3006\">une estimation globale du co\u00fbt total support\u00e9 par une famille<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"3007\" data-end=\"3029\">\n<p data-start=\"3009\" data-end=\"3029\">sur environ 15 ans<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"3030\" data-end=\"3105\">\n<p data-start=\"3032\" data-end=\"3105\">en incluant la vie quotidienne, le soutien scolaire et parfois le priv\u00e9<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr data-start=\"3107\" data-end=\"3110\" \/>\n<h2 data-start=\"3112\" data-end=\"3125\">Co\u00fbt r\u00e9el vs mythe scolaire<\/h2>\n<p data-start=\"3127\" data-end=\"3235\">Dire que les \u00e9tudes en Tunisie co\u00fbtent 120 000 dinars est faux si l\u2019on parle uniquement des frais scolaires.<\/p>\n<p data-start=\"3237\" data-end=\"3367\">Mais si l\u2019on parle du co\u00fbt complet d\u2019un parcours \u00e9ducatif, logement et soutien inclus, le chiffre devient \u00e9conomiquement cr\u00e9dible.<\/p>\n<p data-start=\"3369\" data-end=\"3429\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\">Ce n\u2019est pas une pol\u00e9mique.<br data-start=\"3396\" data-end=\"3399\" \/>C\u2019est une addition sur 15 ans.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Le chiffre choque.120 000 dinars pour financer les \u00e9tudes en Tunisie du primaire jusqu\u2019\u00e0 la licence. Ce n\u2019est pas un tarif officiel.Ce n\u2019est pas un montant publi\u00e9 par l\u2019\u00c9tat.Mais ce n\u2019est pas absurde non plus. Tout d\u00e9pend de ce que l\u2019on met dans le calcul. Les frais scolaires en Tunisie : presque gratuits\u2026 en apparence [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":69055,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"Un parcours scolaire en Tunisie peut d\u00e9passer 120 000 dinars","_seopress_titles_desc":"Analyse d\u00e9taill\u00e9e du co\u00fbt d\u2019un parcours scolaire complet en Tunisie, incluant frais, logement, cours particuliers : plus de 120 000 dinars.","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[74],"tags":[],"class_list":{"0":"post-69052","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-sous-le-zoom"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69052","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=69052"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69052\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/69055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=69052"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=69052"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/plumeseconomiques.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=69052"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}